Jakie choroby może wykazać gastroskopia? Kiedy zleca ją lekarz?

Jak wygląda badanie gastroskopem? 

Gastroskopia to badanie, które wielu pacjentów wyobraża sobie jako nieprzyjemne i trudne do zniesienia. W rzeczywistości, dzięki nowoczesnym technikom i odpowiedniemu przygotowaniu, procedura ta jest znacznie mniej uciążliwa, niż się powszechnie uważa.

Przed rozpoczęciem badania pacjent kładzie się na lewym boku, a lekarz aplikuje miejscowe znieczulenie gardła, najczęściej w postaci aerozolu zawierającego lidokainę. Ma ono na celu zminimalizowanie odruchu wymiotnego i uczucia dyskomfortu podczas wprowadzania endoskopu. 

Następnie pacjent zakłada specjalny ustnik, który chroni zęby i endoskop. Lekarz delikatnie wprowadza cienką, elastyczną sondę endoskopu przez jamę ustną do przełyku, a następnie do żołądka i dwunastnicy. W tym czasie pacjent proszony jest o spokojne oddychanie i unikanie połykania śliny.  

Podczas gastroskopii lekarz dokładnie ogląda błonę śluzową górnego odcinka przewodu pokarmowego, ocenia jej stan i ewentualne zmiany patologiczne. W razie potrzeby może pobrać wycinki do badania histopatologicznego lub wykonać drobne zabiegi, takie jak usunięcie polipów. Całe badanie trwa zazwyczaj od 5 do 30 minut. Po jego zakończeniu pacjent może odczuwać lekkie podrażnienie gardła lub uczucie wzdęcia, które szybko ustępują.

Czeka Cię gastroskopia i nie wiesz, jak się do niej przygotować? Przeczytaj nasz artykuł: Jak przygotować się do gastroskopii? Praktyczne wskazówki dla pacjenta

Jakie choroby wykrywa gastroskopia? 

Gastroskopia jest bardzo przydatnym badaniem diagnostycznym, które pozwala na wykrycie wielu chorób i nieprawidłowości w obrębie górnego odcinka przewodu pokarmowego, czyli przełyku, żołądka i dwunastnicy. Lekarz może ocenić ogólny stan błony śluzowej, wykryć krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego i w razie potrzeby podjąć działania terapeutyczne, takie jak tamowanie krwawienia, usuwanie polipów czy poszerzanie zwężeń.

Zdaniem eksperta 

 

Gastroskopię dzieli się na diagnostyczną i zabiegową. Endoskopia diagnostyczna służy do rozpoznawania chorób układu pokarmowego (np. raków, wrzodów, żylaków, zapaleń, infekcji, zmian chemicznych i polekowych). Zabiegowa umożliwia leczenie, np. usuwanie polipów i ciał obcych, tamowanie krwawień, zamykanie przetok, endoskopowe opaskowanie żylaków, poszerzanie zwężeń, protezowanie, gastrostomię oraz usuwanie zmian nowotworowych.

Podczas gastroskopii lekarz może wykryć:

• Wrzody żołądka i dwunastnicy - zmiany te mogą prowadzić do bólu, krwawień i innych powikłań
• Refluks żołądkowo-przełykowy - stan, w którym kwaśna treść żołądkowa cofa się do przełyku i powoduje podrażnienie.
• Zapalenie błony śluzowej żołądka - w tym obecność bakterii Helicobacter pylori, odpowiedzialnej za rozwój wrzodów i zapaleń.
• Żylaki przełyku - rozszerzone naczynia krwionośne mogą prowadzić do groźnych krwawień, szczególnie u osób z chorobami wątroby.
• Przełyk Barretta - zmiana w błonie śluzowej przełyku, która może zwiększać ryzyko rozwoju raka. 
• Polipy - łagodne zmiany, które w niektórych przypadkach mogą przekształcić się w nowotwory.
• Guzy nowotworowe - wczesne wykrycie tych zmian zwiększa szanse na skuteczne leczenie.
• Infekcje Helicobacter pylori - często podczas gastroskopii pobiera się wycinki do testu na obecność bakterii Helicobacter pylori, która jest główną przyczyną wrzodów. 
• Nieprawidłowości anatomiczne i obecność ciał obcych - wykrycie wad wrodzonych, zwężeń, przepuklin rozworu przełykowego oraz obecności ciał obcych w przewodzie pokarmowym.

Gastroskopia pozwala na ocenę nieprawidłowości anatomicznych, obecności ciał obcych oraz zmian spowodowanych działaniem substancji chemicznych czy leków. Dzięki możliwości pobrania wycinków do badań histopatologicznych, lekarz może dokładniej ocenić charakter wykrytych zmian.

Nie bagatelizuj dolegliwości ze strony układu pokarmowego.
Umów się na gastroskopię w Krakowie i sprawdź, czy przyczyną Twoich objawów nie są wrzody, refluks lub inne schorzenia przewodu pokarmowego!

Jakie dolegliwości skłaniają lekarza do zlecenia gastroskopii?

Wykonanie gastroskopii jest zalecane w przypadku podejrzenia chorób górnego odcinka przewodu pokarmowego. Gastrolog kieruje na to badanie przede wszystkim osoby, u których występują dolegliwości żołądkowo-jelitowe i mają one charakter ostry, przewlekły lub nasilający się. Do najczęstszych objawów kwalifikujących do gastroskopii należą:

• ból w nadbrzuszu - dolegliwości bólowe w górnej części brzucha, zwłaszcza pojawiające się na czczo lub po posiłkach.
• nawracająca zgaga - uczucie pieczenia za mostkiem, cofanie się treści żołądkowej do przełyku, szczególnie jeśli objawy utrzymują się mimo leczenia.
• trudności w przełykaniu (dysfagia) - uczucie zablokowania pokarmu w przełyku lub ból podczas połykania.
• nudności i wymioty - szczególnie jeśli zawierają krew lub mają kolor przypominający fusy z kawy.
• obecność krwi w kale - może wskazywać na krwawienie w przewodzie pokarmowym.
• niewyjaśniona utrata masy ciała - nagły spadek wagi bez zmiany diety czy aktywności fizycznej.
• uczucie pełności po posiłkach - szybkie uczucie sytości lub wzdęcia po spożyciu niewielkiej ilości jedzenia.

Warto pamiętać, że decyzję o wykonaniu gastroskopii podejmujelekarz na podstawie wywiadu, badania fizykalnego i ewentualnych dodatkowych badań. Wystąpienie jednego lub kilku z wymienionych objawów nie zawsze oznacza konieczność wykonania gastroskopii, ale powinno skłonić do konsultacji z lekarzem.