Czym są polipy jelita grubego?
Polipy w jelicie grubym to nieprawidłowe narośla wyrastające z wewnętrznej warstwy ściany jelita (błony śluzowej) i wpuklające się do wnętrza jelita. Stanowią one dość powszechne zjawisko, występujące u 15% do 40% dorosłych osób, przy czym częściej diagnozuje się je u mężczyzn.
Mogą pojawiać się pojedynczo albo w większej liczbie (stan określany jako polipowatość). Chociaż polipy są zazwyczaj zmianami łagodnymi, należy pamiętać, że niektóre ich rodzaje wiążą się z ryzykiem transformacji w złośliwy nowotwór, czyli raka jelita grubego. Jeśli chcesz dowiedzieć się, jakie badania pozwalają wykryć to zagrożenie na wczesnym etapie, sprawdź tekst: Jakie badania wykonać, by wykryć raka jelita grubego?
Jakie są rodzaje polipów jelita grubego?
Polipy można podzielić na dwie główne kategorie: nienowotworowe (takie jak hiperplastyczne, hamartomatyczne czy rzekome) oraz nowotworowe (gruczolakowate).
Najczęściej spotykanym typem u dorosłych są polipy gruczolakowate, które uznaje się za niebezpieczne, ponieważ charakteryzują się dysplazją komórek nabłonka gruczołowego. Z kolei polipy hiperplastyczne (zwane też ząbkowanymi) są zazwyczaj niegroźne i występują najczęściej w końcowym odcinku jelita grubego – w odbytnicy i esicy.
Zdaniem eksperta
Polip gruczolakowaty to łagodna zmiana nowotworowa rozwijająca się w jelicie grubym. Choć mogą wystąpić w dowolnym wieku, ryzyko ich rozwoju wyraźnie wzrasta po 30. roku życia. Powstaje, gdy dochodzi do nieprawidłowości w procesach namnażania się (proliferacji) i dojrzewania komórek. Ze względu na swoją strukturę, polipy te klasyfikuje się jako: cewkowe, kosmkowe, cewkowo-kosmkowe lub ząbkowane. Ich charakterystyczną cechą jest dysplazja komórek nabłonka gruczołowego, która może być niskiego lub wysokiego stopnia zaawansowania. Prawdopodobieństwo, że polip przekształci się w raka (ulegnie zezłośliwieniu), jest ściśle powiązane z jego wielkością, wyglądem oraz budową tkankową.
Przyczyny powstawania polipów w jelicie grubym
Dokładne przyczyny powstawania polipów jelita grubego nie są w pełni zrozumiałe. Uważa się, że na ich rozwój oddziałuje wiele różnorodnych czynników. Wśród nich wymienia się dietę, prowadzony styl życia oraz przewlekłe stany zapalne jelit. Ważne jest, by pamiętać także o możliwej dziedzicznej predyspozycji do powstawania tych zmian.
Główne czynniki ryzyka to:
- nadwaga i otyłość,
- zbyt mała ilość błonnika w diecie,
- siedzący tryb życia,
- dieta bogata w dużą ilość czerwonego mięsa,
- zespół jelita drażliwego,
- palenie papierosów,
- picie alkoholu.
Jakie objawy dają polipy jelita grubego?
Polipy jelita grubego najczęściej nie powodują żadnych objawów, szczególnie gdy są małe (poniżej 1 cm). Często są one wykrywane przypadkowo podczas rutynowej kolonoskopii lub badań przesiewowych. Objawy kliniczne pojawiają się zazwyczaj przy większych polipach lub w przypadku licznych zmian (polipowatość).
Najczęstsze objawy polipów jelita grubego to:
- krwawienie z polipa,
- domieszka śluzu w kale,
- parcie na stolec,
- wodnista biegunka,
- bóle w dole brzucha,
- uczucie niepełnego wypróżnienia,
- zmiana rytmu wypróżnień,
- niewyjaśniona utrata masy ciała.
Jak wygląda diagnostyka polipów jelita grubego?
Diagnostyka polipów jelita grubego opiera się głównie na badaniach endoskopowych i obrazowych, które pozwalają wykryć zmiany, określić ich wielkość oraz ocenić charakter, a w razie potrzeby umożliwiają również ich usunięcie. W praktyce stosuje się przede wszystkim:
- Test na krew utajoną w kale (FIT/FOBT) – wykrywa niewidoczną gołym okiem krew, która może świadczyć o obecności polipów.
- Kolonoskopię – najdokładniejsze badanie, które pozwala oglądać wnętrze jelita, usuwać polipy i pobierać wycinki do dalszej analizy.
- Sigmoidoskopię – badanie endoskopowe dolnej części jelita grubego, wykorzystywane jako alternatywa lub badanie wstępne.
Nie ryzykuj rozwoju niebezpiecznych zmian.
Zapisz się na kolonoskopię, aby wykryć polipy na wczesnym etapie.
Czy polipy jelita grubego trzeba usuwać? Jak wygląda leczenie?
Usuwanie polipów w jelicie grubym jest zazwyczaj konieczne, szczególnie gdy stwarzają one ryzyko rozwoju raka jelita grubego albo gdy są bardzo duże lub liczne.
Wiele polipów można usunąć natychmiast podczas kolonoskopii. Wykorzystuje się do tego giętki endoskop, wyposażony w specjalne narzędzia, takie jak kleszcze lub pętle. Zabieg usunięcia polipa nazywa się polipektomią i najczęściej wykonuje się go podczas kolonoskopii przy użyciu specjalnej pętli lub kleszczyków.W przypadku bardzo dużej liczby polipów, może być potrzebnych kilka zabiegów. Zmiany w odbytnicy można usuwać przy użyciu sztywnego rektoskopu. Należy jednak pamiętać, że większe polipy lub bardziej skomplikowane przypadki mogą wymagać klasycznej interwencji chirurgicznej.
Wszystkie usunięte polipy są zawsze wysyłane do badania histopatologicznego, którego celem jest upewnienie się, że nie zawierają złośliwych komórek nowotworowych. Po zabiegu pacjent powinien regularnie wykonywać kontrolne kolonoskopie, zazwyczaj co 2-3 lata.
oceń artykuł
Zostaw komentarz!