Czym różni się celiakia od nietolerancji na gluten?
Zarówno nietolerancja glutenu, jak i celiakia, wymagają leczenia poprzez stosowanie diety bezglutenowej, ale patomechanizmy obu schorzeń znacząco się różnią.
Podczas gdy celiakia to choroba o podłożu autoimmunologicznym, nieceliakalna nadwrażliwość na gluten nie ma związku ani z autoimmunologicznymi, ani alergicznymi przyczynami. Co ciekawe, NCGS uznaje się za stosunkowo nową i wciąż nieodkrytą w pełni chorobę. Została ona zdefiniowana na potrzeby pacjentów, u których badania wykluczyły celiakię oraz alergię na pszenicę, a mimo to jedzenie z glutenem wciąż powodowało niepożądane reakcje organizmu.
Główna różnica dotyczy jednak skutków, jakie niesie za sobą spożycie glutenu przez osoby cierpiące na poszczególne choroby. Przy celiakii wymagane jest trzymanie ścisłej diety bezglutenowej, bowiem składnik ten wywołuje reakcję zapalną, powodującą zanik kosmków jelitowych. Brak wdrożenia leczenia może doprowadzić do osteoporozy, zaburzeń psychicznych, problemów z płodnością, a nawet zwiększonego ryzyka wystąpienia chłoniaka jelita cienkiego.
Zadbaj o swoje jelita.
Skontaktuj się z nami i zapisz się na badania.
W przypadku nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten, zalecane jest eliminowanie tej mieszaniny białek, jednak dieta nie musi być aż tak restrykcyjna, ponieważ spożycie glutenu nie powoduje uszkodzeń jelit. Dodatkowo taka nietolerancja może ulec zmianie w czasie, podczas gdy celiakia jest chorobą na całe życie.
Objawy świadczące o nietolerancji glutenu
Chociaż celiakia i nadwrażliwość na gluten są odmiennymi chorobami, to często dają podobne objawy. Jeśli od kilku minut do kilku godzin po spożyciu produktów zawierających gluten z reguły występują wzdęcia, bóle głowy i brzucha, zaparcia, biegunki, nudności czy uczucie zmęczenia, to należy traktować je jako sygnały, które mogą świadczyć o braku tolerancji tego składnika.
Wśród mniej popularnych objawów pozajelitowych wyróżnia się także bóle kości i stawów, z którymi pacjent często najpierw udaje się do ortopedy. Zdarza się, że występują zmiany skórne, a nawet zaburzenia czucia czy afty w jamie ustnej. Z tego powodu wiele osób zmagających się z nietolerancją glutenu rozpoczyna szukania podłoża konkretnych dolegliwości wśród lekarzy z odmiennych specjalizacji, nie biorąc pod uwagę rzeczywistej przyczyny.
Zdaniem eksperta
W sytuacji chorowania na nieceliakalną nadwrażliwość na gluten, standardowe objawy po spożyciu glutenu z reguły utrzymują się od kilku godzin do kilku tygodni, natomiast przy celiakii czas ten jest w stanie wydłużyć się o wiele tygodni. W celu uzyskania precyzyjnej diagnostyki nie wystarczy jednak samodzielna obserwacja – konieczne są badania w kierunku wykluczenia celiakii.
Diagnostyka celiakii i nadwrażliwości na gluten
Każda osoba podejrzewająca u siebie nietolerancję glutenu, powinna wykonać badania, które to potwierdzą lub wykluczą. Niezwykle ważne jest, aby przed diagnostyką kliniczną nie eliminować glutenu z diety – takie posunięcie mogłoby wpłynąć na wiarygodność wyników.
Stwierdzenie celiakii
Gastroenterolog, czyli lekarz zajmujący się chorobami układu pokarmowego, zleca badania, które pozwalają na dokonanie trafnej diagnozy. Z reguły w celu wykluczenia celiakii wykonuje się biopsję jelita cienkiego, która pokazuje czy doszło do zaniku kosmków jelitowych. Zalecane są także badania serologiczne, a więc sprawdzenie surowicy krwi pod kątem obecności przeciwciał EmA, tTG, DGP lub GAF.
Za rozwój celiakii odpowiadają antygeny HLA-DQ2 i HLA-DQ8, dlatego ich identyfikacja podczas badania genetycznego również jest kluczowa w trakcie diagnostyki. Sama obecność antygenów nie musi jeszcze oznaczać, że pacjent choruje na celiakię – zwłaszcza, jeśli nie obserwuje u siebie żadnych typowych objawów nietolerancji glutenu. Jest to jednak sygnał wskazujący na wyższe predyspozycje do rozwoju tego schorzenia.
Identyfikacja nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten
Do postawienia diagnozy nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten konieczne jest przeprowadzenie badań wykluczających celiakię i alergię na pszenicę. Wynika to z faktu, że nie istnieje żaden specyficzny biomarker, którego stężenie wzrastałoby w miarę rozwoju tego schorzenia, przez co rozpoznanie odbywa się poprzez wykluczenie innych rodzajów nietolerancji. Jeśli więc pacjent doświadcza dyskomfortu za każdym razem po spożyciu produktów zawierających gluten, a badania nie wykazały celiakii ani alergii, to można przyjąć, że zmaga się z nadwrażliwością.
Praktyką potwierdzającą diagnozę NCGS jest wykonywanie testów prowokacyjnych po określonym czasie stosowania diety bezglutenowej. Takie testy polegają na przyjęciu przez pacjenta konkretnej ilości glutenu, co odbywa się pod kontrolą lekarza. Nawrót objawów nietolerancji stanowi potwierdzenie prawidłowej diagnozy.
Więcej wpisów poświęconych problemom jelitowym znajdziesz na naszym blogu:
oceń artykuł
Zostaw komentarz!